Ka Piʻi ʻana o ka Nānā ʻana i ka Wai ma Asia Hikina Hema

Lā: Kekemapa 23, 2024

ʻĀkia Hikina Hema— I ka wā e kū nei ka ʻāina i nā pilikia kaiapuni e piʻi nei, me ka ulu ʻana o ka heluna kanaka, ka ʻoihana ʻoihana, a me ka loli o ke aniau, ua loaʻa ka manaʻo nui i ke koʻikoʻi o ka nānā ʻana i ka maikaʻi o ka wai. Ke hoʻohiki nei nā aupuni, nā NGO, a me nā mea pāʻani ʻoihana pilikino i nā hana nānā ʻana i ka maikaʻi o ka wai e mālama i ke olakino lehulehu, pale i nā kaiaolaola, a hōʻoia i ka hoʻomohala mau.

Ke Koʻikoʻi o ka Nānā ʻana i ka Wai

ʻO Asia Hikina Hema ka home o kekahi o nā ala wai koʻikoʻi loa o ka honua, e like me ka muliwai ʻo Mekong, ka muliwai ʻo Irrawaddy, a me nā loko he nui a me nā wai kahakai. Eia nō naʻe, ʻo ka wikiwiki o ke kūlanakauhale, ka wai kahe o ka mahiʻai, a me ka hoʻokuʻu ʻana o nā ʻoihana ua alakaʻi i ka emi ʻana o ka maikaʻi o ka wai ma nā wahi he nui. ʻO nā kumu wai haumia e hoʻopilikia nui i ke olakino o ka lehulehu, e hāʻawi ana i nā maʻi i lawe ʻia e ka wai e hoʻopilikia nui ana i nā heluna kanaka palupalu.

No ke kūʻē ʻana i kēia mau pilikia, ke hoʻopukapuka nei nā aupuni kūloko a me nā hui i nā ʻōnaehana nānā ʻana i ka maikaʻi o ka wai e hoʻohana ana i nā ʻenehana holomua a me ka loiloi ʻikepili. ʻO ka pahuhopu o kēia mau hana e hāʻawi i ka ʻikepili piha e pili ana i ke olakino wai, e hiki ai ke pane koke i nā hanana haumia a me nā hoʻolālā hoʻokele lōʻihi.

Nā Hana Hoʻolālā ʻĀpana a me nā Haʻawina Hihia

1. Komisina o ka Muliwai ʻo MekongUa hoʻokō ke Komisina o ka Muliwai ʻo Mekong (MRC) i nā papahana nānā nui e loiloi i ke olakino kaiaola o ka ʻĀpana Muliwai ʻo Mekong. Ma ka hoʻohana ʻana i nā loiloi maikaʻi o ka wai a me nā ʻenehana ʻike mamao, hahai ka MRC i nā palena e like me nā pae meaʻai, pH, a me ka turbidity. Kōkua kēia ʻikepili i ka hoʻomaopopo ʻana i nā kulekele e pili ana i ka hoʻokele muliwai hoʻomau a me ka pale ʻana i ka lawaiʻa.

2. Papahana NEWater o SingaporeMa ke ʻano he alakaʻi i ka hoʻokele wai, ua hoʻomohala ʻo Singapore i ka papahana NEWater, kahi e mālama ai a hoʻihoʻi i ka wai hoʻoneoneo no ka hoʻohana ʻana i nā ʻoihana a me nā mea inu. ʻO ka holomua o NEWater e hilinaʻi ana i ka nānā pono ʻana i ka maikaʻi o ka wai, e hōʻoia ana e hoʻokō ka wai i mālama ʻia i nā kūlana palekana koʻikoʻi. ʻO ke ʻano o Singapore he kumu hoʻohālike no nā ʻāina e pili ana e kū nei i nā pilikia nele i ka wai.

3. Ka Hoʻokele Wai o PilipineMa Pilipine, ua hoʻokumu ke Keʻena o ke Kaiapuni a me nā Kumuwaiwai Kūlohelohe (DENR) i ka Polokalamu Nānā Kūlana Wai Hoʻohui ʻia ma ke ʻano he ʻāpana o kāna Kānāwai Wai Maʻemaʻe. Hoʻokomo pū kēia hana i kahi pūnaewele o nā kikowaena nānā ma ka ʻāina e ana i nā ʻōkuhi koʻikoʻi o ke olakino wai. Manaʻo ka papahana e hoʻonui i ka ʻike o ka lehulehu a kākoʻo i nā ʻōnaehana hoʻoponopono ikaika e pale i nā ala wai o ka ʻāina.

4. Nā ʻōnaehana nānā akamai o IndonesiaMa nā wahi kūlanakauhale e like me Jakarta, ke hoʻohana ʻia nei nā ʻenehana hou no ka nānā ʻana i ka maikaʻi o ka wai i ka manawa maoli. Hoʻohui ʻia nā mea ʻike akamai i loko o nā ʻōnaehana hoʻolako wai a me nā ʻōnaehana hoʻokahe wai e ʻike i nā mea haumia a hoʻomaopopo i nā luna i nā hanana haumia. He mea koʻikoʻi kēia ala hana mua no ka pale ʻana i nā pilikia olakino ma nā wahi i noho nui ʻia.

Ke komo ʻana o ke kaiāulu a me ka ʻike o ka lehulehu

ʻAʻole hilinaʻi wale ka holomua o nā hana nānā ʻana i ka maikaʻi o ka wai ma ka hana a ke aupuni akā ma ke komo ʻana o ke kaiāulu a me ka hoʻonaʻauao ʻana. Ke hana nei nā NGO a me nā hui kūloko i nā hoʻolaha hoʻomaopopo e hoʻonaʻauao i nā kamaʻāina e pili ana i ke koʻikoʻi o ka mālama ʻana i ka wai a me ka pale ʻana i ka haumia. Ke loaʻa nei hoʻi ka hoihoi i nā papahana nānā ʻana i alakaʻi ʻia e ke kaiāulu, e hoʻoikaika ana i nā kamaʻāina e hana i kahi kuleana ikaika i ka mālama ʻana i kā lākou mau waiwai wai kūloko.

Eia kekahi laʻana, ma Thailand, hoʻokomo ka papahana "Community Water Quality Monitoring" i nā kamaʻāina kūloko i ka hōʻiliʻili ʻana i nā hāpana wai a me ke kālailai ʻana i nā hopena, e hānai ana i ka manaʻo o ke kuleana a me ka kuleana ma luna o kā lākou ʻōnaehana wai. Hoʻokō kēia ʻano hana grassroots i nā hana a ke aupuni a hāʻawi i ka hōʻiliʻili ʻikepili piha.

Nā Pilikia a me ke Ala e Holomua ai

ʻOiai kēia mau holomua maikaʻi, ke mau nei nā pilikia. ʻO nā kumuwaiwai kālā palena ʻole, ka lawa ʻole o ka ʻike loea, a me ka nele o nā ʻōnaehana ʻikepili i hoʻohui ʻia e keakea ana i ka pono o nā papahana nānā ʻana i ka maikaʻi o ka wai ma ka ʻāina. Eia kekahi, aia kahi pono koʻikoʻi no nā hana hui pū ma waena o nā aupuni, nā ʻoihana, a me ke kaiāulu kīwila e hoʻoponopono piha i nā pilikia maikaʻi o ka wai.

No ka hoʻoikaika ʻana i nā hiki ke nānā i ka maikaʻi o ka wai, ua paipai ʻia nā lāhui ʻo ʻAsia Hikina Hema e hoʻopukapuka i ka noiʻi a me ka hoʻomohala ʻana, hoʻomaikaʻi i ke kūkulu ʻana i ka hiki, a hoʻohana i nā ʻenehana hou. He mea nui ka laulima ʻana o nā ʻāpana i ka kaʻana like ʻana i nā hana maikaʻi loa a me ka hoʻohālikelike ʻana i nā kūlana nānā, e hōʻoia ana i kahi ala hoʻokahi e mālama ai i nā waiwai wai o ka ʻāina.

Hopena

I ka hoʻomau ʻana o ʻAsia Hikina Hema i ka hoʻokele ʻana i nā paʻakikī o ka hoʻokele wai i mua o ka loli wikiwiki, ʻo ka piʻi ʻana o ka nānā ʻana i ka maikaʻi o ka wai e hāʻawi ana i kahi ala hoʻohiki i ka hoʻomohala hoʻomau. Ma o nā hana i hoʻonohonoho ʻia, ka ʻenehana holomua, a me ke komo ʻana o ke kaiāulu, hiki i ka ʻāina ke hōʻoia i ka palekana a me ke komo ʻana o kāna mau waiwai wai makamae no nā hanauna e hiki mai ana. Me ka hoʻomau ʻana o ka hoʻokō a me ka laulima ʻana, hiki iā ʻAsia Hikina Hema ke hoʻokumu i kahi laʻana ikaika i ka hoʻokele waiwai wai honua, e hoʻopaʻa ana i kahi kaiapuni olakino a hoʻomau no nā mea āpau.